İnsanlık, uzay keşfinde yeni bir ilke doğru adım atıyor. Mars’tan Dünya’ya ilk kez kaya ve toprak örnekleri getirmeyi amaçlayan Mars Sample Return projesinde önemli bir eşik daha aşıldı. Northrop Grumman, Mars yüzeyinden fırlatılacak Mars Ascent Vehicle (MAV) adlı roketin ikinci motorunu Dünya üzerinde başarılı bir şekilde test etti.
MSR görevi, birçok aşamadan oluşan uzun soluklu bir operasyon. Şu anda Mars’ta görev yapan NASA’nın Perseverance keşif aracı, robotik kolu ve delme sistemleri sayesinde farklı bölgelerden kaya ve toprak numuneleri topluyor. Bu örnekler, gelecekte alınmak üzere özel tüplere yerleştirilip yüzeye bırakılıyor. Planın bir sonraki safhasında, Mars’a gönderilecek yeni bir rover bu tüpleri toplayacak ve özel bir kapsülün içine yerleştirecek. İşte bu kapsül, MAV roketiyle Mars yüzeyinden fırlatılarak yörüngeye çıkarılacak.
Yaklaşık 3 metre yüksekliğinde ve 450 kilogram ağırlığında olan MAV, iki kademeli katı yakıtlı bir roketten oluşuyor. Araç, gelişmiş aviyonik sistemler, sensörler ve yönlendirme teknolojileriyle donatılmış durumda. Mars yörüngesine ulaşmak için saniyede 4 kilometre hızla hareket edecek olan MAV, yaklaşık 10 dakika içinde yörüngeye çıkacak. Burada önceden konumlandırılacak bir başka uzay aracıyla buluşacak kapsül, daha sonra Dünya’ya dönüş yolculuğuna başlayacak.
Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen statik ateşleme testleri, özellikle roketin ikinci kademesinin performansını ölçmek amacıyla yapıldı. MAV’ın kullandığı yakıtın tam formülü açıklanmadı ancak uzmanlar, bunun amonyum perklorat bazlı kompozit bir yakıt olduğunu düşünüyor. Bu tür yakıtlar, Northrop Grumman’ın STAR roketlerinde de kullanılmış ve uzay şartlarında yüksek dayanıklılık göstermişti.
Test sırasında dikkat çeken bir diğer nokta ise roketin yanma esnasında yüksek hızda dönmesi oldu. Bu, MAV’ın Mars’tan kalkış sırasında rotasını ve dengesini korumak için dönme stabilizasyonu kullanacağını gösteriyor.
Tüm bu ilerlemelere rağmen, örneklerin Dünya’ya ne zaman getirileceği hala kesinleşmiş değil. Mars Sample Return programı oldukça maliyetli ve teknik açıdan zorlu bir proje olduğu için zaman zaman planlarda gecikmeler yaşanabiliyor. Ancak herhangi bir aksaklık olmazsa, Mars’tan Dünya’ya ilk kaya ve toprak örneklerinin 2030’lu yılların başında ulaşması hedefleniyor.
Bu görev başarıyla tamamlandığında, insanlık tarihinde ilk kez başka bir gezegenden fırlatılan bir roket Dünya’ya değerli bilimsel veriler getirmiş olacak.
