Sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkileri uzun süredir bilim insanlarının, ebeveynlerin ve hükümetlerin gündemindeydi. Özellikle TikTok, Instagram ve benzeri platformlarda geçirilen uzun sürelerin çocukların ruh sağlığını, sosyal ilişkilerini ve gelişimini olumsuz etkilediğine yönelik araştırmalar artınca birçok ülkede yaş sınırlamaları tartışılmaya başlanmıştı. Bu konuda ilk adımı ise Avustralya attı.
Ülke, bugün yürürlüğe giren yasayla 16 yaş ve altındaki tüm vatandaşların sosyal medya kullanmasını resmen yasakladı. Bu karar Avustralya’yı, sosyal medya kullanımını çocuklara yasaklayan ilk ülke olarak tarihe geçirdi.
Yeni yasa kapsamında TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat ve X gibi tüm büyük sosyal medya platformlarına kesin talimat gönderildi. Şirketler, 16 yaş altı kullanıcıların hesaplarını derhal bloke etmekle yükümlü. Aksi halde 33 milyon dolara kadar para cezası ile karşı karşıya kalacaklar. Elon Musk’ın sahibi olduğu X platformu, yasağın yürürlüğe girmesinin ardından gereğini yapacaklarını duyuran ilk şirketlerden biri oldu.
Başbakan Anthony Albanese, kararı “aileler için gurur verici bir adım” sözleriyle değerlendirdi. Albanese, hükümetlerin çocukları internetteki tehlikelerden korumak için somut adımlar atabileceğinin bu kararla kanıtlandığını vurguladı. Ayrıca gençlere, sosyal medya yerine enstrüman çalmayı öğrenmek, spora başlamak veya yeni bir hobi edinmek gibi daha sağlıklı aktivitelere yönelmeleri çağrısında bulundu.
Yasa, ülkede büyük bir destek toplarken teknoloji şirketleri ile ifade özgürlüğü savunucuları arasında bazı endişeler de yarattı. Platformlar, kullanıcı doğrulama süreçlerinin nasıl yürütüleceğine dair teknik ve hukuki zorluklardan bahsederken, bazı uzmanlar ise yasağın çocukları tamamen korumak yerine sosyal medya kullanımını gizli biçimde yer altına itebileceği görüşünde.
Öte yandan Avustralya’nın bu adımının uluslararası bir domino etkisi yaratabileceği konuşuluyor. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu pek çok ülkede, çocukların sosyal medya kullanımının sıkı şekilde düzenlenmesi gerektiğine dair tartışmalar güçlü bir şekilde devam ediyor. Avustralya’nın uygulamaya aldığı bu modelin, başka hükümetler için emsal oluşturması bekleniyor.
Gelişmelerin, küresel sosyal medya politikalarını nasıl şekillendireceği ise önümüzdeki dönemde netleşecek.
