Avrupa Komisyonu, 2024’ten bu yana süren X incelemesini sonuçlandırarak şirkete 120 milyon euro tutarında para cezası verdi. Kararın merkezinde, platformun tartışmalı hale gelen “mavi tik” uygulaması yer alıyor. Komisyona göre bu işaret, kullanıcıya hesabın doğrulandı izlenimini veriyor; ancak X, ödeme yapan herkesin bu sembolü almasına izin verdiği için bu durum açıkça aldatıcı bir tasarım niteliği taşıyor. Üstelik platform, doğrulama işaretinin arkasındaki kişinin kimliğini gerçekten doğrulamadığı için, AB Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) ilgili maddelerini ihlal etmiş sayılıyor.
Komisyon, yalnızca mavi tik uygulamasına odaklanmadı. X’in reklam arşivinin DSA’nın şeffaflık ve erişilebilirlik şartlarını karşılamadığını belirten rapor, sistemde hem bilgi eksikliği hem de kasıtlı olmasa da araştırma süreçlerini zorlaştıran tasarımsal engeller bulunduğunu ortaya koyuyor. Reklamın içeriği, konusu, kim tarafından finanse edildiği gibi temel bilgilerin bazı reklamlarda yer almaması, düzenleyicilere göre büyük bir zafiyet oluşturuyor. Bu eksikliklerin özellikle dezenformasyon, sahte reklamlar, koordineli manipülasyon kampanyaları gibi risklerin tespit edilmesini zorlaştırdığı vurgulanıyor.
Komisyonun eleştirdiği bir diğer başlık ise araştırmacıların kamuya açık verilere erişimi. X, kullanım koşulları gereği bağımsız veri toplama girişimlerini yasaklıyor ve başvuru süreçlerinde gereksiz bürokratik engeller barındırıyor. Bu nedenle platform, sistemik risklerin incelenmesini fiilen zorlaştırdığı için DSA kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemiş kabul edildi.
Karar sonrası X’in önünde sıkı bir takvim bulunuyor:
- Mavi tik uygulamasına ilişkin ihlallerin giderilmesi için 60 iş günü,
- Reklam arşivi ve araştırmacı verisi erişimiyle ilgili sorunların çözümü için 90 gün süre tanındı.
Şirket, bu süreler içinde hazırlayacağı eylem planını Komisyona sunmak zorunda. Plan teslim edildikten sonra Dijital Hizmetler Kurulu bir ay içinde görüş bildirecek; ardından Komisyon, uygulanması gereken nihai karar ve zaman çizelgesini açıklayacak.
AB’nin bu kararı, sosyal medya devlerine yönelik artan düzenleyici baskının son halkası olarak değerlendiriliyor. X’in nasıl bir yol izleyeceği ve bu sürecin platformun işleyişine ne kadar yansıyacağı ise önümüzdeki aylarda netleşecek.
